
Trudno nie zauważyć trendu na coraz szersze opony w niemal wszystkich dyscyplinach rowerowych. Jeszcze niedawno wszystko było jasne: szosa – 23 mm, MTB – 2 cale. Jednak teraz nie jest to już takie oczywiste. Obecnie najpopularniejsze opony w rowerach na asfalt to 28-30 mm, a w MTB – 2,25 cala. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że producenci rowerów sportowych jeszcze nie powiedzieli ostatniego słowa w tej kwestii. Niektóre najnowsze szosówki, np. ENVE Meele czy Cannondale Synapse, mają przestrzeń na opony o szerokości 35 mm, która dotychczas kojarzona była raczej z gravelami. Tak szerokie opony szosowe wymagają szerszych obręczy. Ze względu na dynamicznie zmieniające się standardy, coraz trudniej jest połapać się w temacie. Dlatego też postanowiliśmy zebrać fakty i uporządkować je w jednym miejscu.
DLACZEGO POWINNO MNIE TO OBCHODZIĆ?
Opony są najważniejszą częścią roweru, ponieważ są łącznikiem między nim a podłożem, a ich właściwości mają ogromny wpływ na charakterystykę jazdy. Kształt i osadzenie opony zależą od szerokości wewnętrznej profilu obręczy. Chociaż większość osób zwraca uwagę głównie na wysokość profilu obręczy, to szerokość wewnętrzna ma nie mniejsze znaczenie dla szybkości i stabilności jazdy. W specyfikacji kół zwykle podawane są dwie wartości – szerokość zewnętrzna i wewnętrzna obręczy. Szerokość zewnętrzna ma niewielki wpływ na aerodynamikę i jest mniej istotna dla zawodników, natomiast szerokość wewnętrzna ma kluczowe znaczenie dla ułożenia opony.

Ta sama opona na obręczy o różnej szerokości może mieć inny kształt, co wpływa na jej charakterystykę i zachowanie podczas jazdy. Opona o nominalnej szerokości 28 mm założona na różne obręcze może w rzeczywistości znacząco różnić się realną szerokością.

Kompatybilność opon z obręczami regulowana jest przez organizację ETRTO (European Tire and Rim Technical Organization), która corocznie aktualizuje swoje standardy i normy. Trend wskazuje, że opony będą stawać się coraz szersze.
JAKIE ZNACZENIE MA SZEROKOŚĆ OBRĘCZY?
Opona, która jest założona na zbyt wąską obręcz, będzie miała tendencję do ułożenia się w kształt „żarówki”, co może być niebezpieczne i prowadzić do zeskakiwania opony z rantu podczas jazdy. Należy przestrzegać zaleceń producentów opon i obręczy, aby dobrać odpowiednią konfigurację.

Zbyt wąska obręcz nie będzie dostarczać odpowiedniego podparcia bokom opony, co może powodować uczucie niestabilności podczas jazdy. Opony powinny być dopasowane do obręczy, na które będą założone.

Szerokość obręczy wpływa również na kształt powierzchni przylegania opony do podłoża. Im bardziej kształt jest zbliżony do koła, tym mniejsza jest deformacja opony na styku z nawierzchnią. Jest to bardzo pożądana sytuacja, ponieważ ma ona wiele korzyści dla kolarza.
ZALETY SZEROKICH OBRĘCZY
Zalety szerokich obręczy w większości pokrywają się z zaletami szerokich opon, ponieważ w każdym z tych przypadków chodzi o to samo – o większą objętość powietrza i mniej zdeformowaną powierzchnię styku opony z podłożem. Zwiększanie szerokości opon wiąże się jednak z dołożeniem ciężkiej gumy, dlatego zastosowanie szerszych obręczy wykonanych z lekkiego karbonu ma więcej sensu.
Najważniejsze zalety szerokich obręczy to:
– lepsza przyczepność i trzymanie w zakrętach;
– wyższa stabilność jazdy i kontrola nad rowerem;
– wyższy komfort jazdy;
– niższe opory toczenia;
– możliwość jazdy na niższym ciśnieniu;
– zmniejszone ryzyko uszkodzenia obręczy przez dobicie rantami do podłoża;
– redukcja masy rotującej

Większość tych korzyści wynika z bardziej okrągłego kształtu i większej powierzchni przylegania opony do podłoża. Większa powierzchnia styku opony z nawierzchnią zapewnia lepszą trakcję, a więc zmniejsza ryzyko poślizgu, dzięki czemu możesz czuć się pewniej pokonując zakręty. Szersze podparcie boków obręczy zmniejsza efekt pływania roweru na boki i poprawia czucie podłoża, co wpływa na lepszą kontrolę nad rowerem. Z kolei obniżenie oporów toczenia wynika ze zmniejszenia ilości energii zużywanej na deformację opony na styku z podłożem. Różnica ta nie jest duża, jednak w epoce „marginalnych korzyści” może być to realny sposób na obniżenie oporu jazdy, skuteczniejszy niż na przykład ceramiczne łożyska w piastach.
Szersze obręcze pozwalają też ograniczyć wibracje przekazywane na kierownicę i siodełko, co wpływa korzystnie na komfort jazdy i dodatkowo zmniejsza opory pokonywania nierówności. Kolejną korzyścią wynikającą z jazdy na szerokich obręczach jest możliwość redukcji ciśnienia w oponach, co dodatkowo poprawia komfort i przyczepność. O tym, że optymalne ciśnienie w oponach wcale nie musi być maksymalne, pisaliśmy w artykule „Odpowiednie ciśnienie w oponach”.

JAKA JEST OPTYMALNA SZEROKOŚĆ OBRĘCZY?
Naszym zdaniem należy iść z duchem czasu i używać możliwie szerokich obręczy kompatybilnych z użytkowanym zakresem szerokości opon. Dlatego do rowerów szosowych polecamy obręcze o szerokości wewnętrznej 23-25 mm, do graveli 27-32 mm, a do MTB XC 30-35 mm.
WADY SZEROKICH OBRĘCZY
Szerokie obręcze mają niewiele wad i nie są one specjalnie dotkliwe. Największym problemem może być kompatybilność używanych opon z szerokimi obręczami. Niepoprawnie dobrane opony do obręczy mogą zeskoczyć z rantu podczas jazdy, dlatego nie należy lekceważyć tej kwestii i pilnować zaleceń producentów kół oraz opon. Tabele kompatybilności przygotowały między innymi firmy ZIPP oraz ENVE, a rekomendowany zakres szerokości opon dla naszych kół znajduje się w tabelach na stronie każdego kompletu.
Innym minusem szerokich obręczy może być ich dodatkowa masa. Jednak nasze ważące od 370 g obręcze GRX 40 o szerokości wewnętrznej 27 mm, a tym bardziej GRX 52 o masie 395 g przy szerokości wewnętrznej 32 mm dowodzą, że to niekoniecznie musi być prawdą.



